მენიუ-ინჟინერია

მენიუ-ინჟინერია პასუხობს კითხვას, რომელიც შემოსავლის ანგარიშებში არ ჩანს: რა ვქნათ კონკრეტულ კერძთან. ერთ კერძს ხშირად იღებენ, მაგრამ ის თითქმის არ კვებავს. მეორე შესანიშნავად კვებავს, მაგრამ მას მენიუში ვერ ამჩნევენ. მესამე არც ერთს არ აკეთებს და უბრალოდ იკავებს სტრიქონს.

გახსენით ადმინ-პანელი → მენიუ → სტატისტიკა (admin.meni.ge/menu/statistics) და გადართეთ ჩანართზე «მენიუ-ინჟინერია».

მეთოდი კლასიკურია — კასავანა–სმითის მატრიცა (Kasavana & Smith, 1982): ორი განზომილება, ოთხი კვადრატი, თითო რეკომენდაცია თითო კვადრატზე.

როგორ ითვლება კვადრანტები

ყოველი კერძი შედარდება საკუთარი მენიუს კატეგორიის შიგნით, და არა მთელ მენიუსთან ერთდროულად: დესერტის ცხელ კერძთან შედარებას აზრი არ აქვს — მათი ფასიც განსხვავებულია და შეკვეთის სიხშირეც. გადამრთველი „მთელი მენიუ" გაძლევთ საშუალებას გახედოთ სქვოზნადაც.

პოპულარობის ზღვარი. მოთხოვნა რომ თანაბარი ყოფილიყო, კატეგორიის თითოეულ N-გაყიდულ კერძს წილად ერგებოდა 1/N. კერძი პოპულარულად ითვლება, თუ იგი ამ ზღვრის მინიმუმ 70%-ს აღწევს — ანუ მისი წილი ცალობით ≥ 0.7 × (1/N). ეს არის მეთოდის კანონიკური კოეფიციენტი.

მარჟის ზღვარი. კერძის მარჟა — ეს არის ულუფის კონტრიბუციული მარჟა: პერიოდის საშუალო გასაყიდი ფასი მინუს ულუფის თვითღირებულება. ზღვარი — კატეგორიის ცალობით შეწონილი საშუალო მარჟაა, და არა არითმეტიკული საშუალო: სხვაგვარად ერთი ძვირადღირებული, ორჯერ გაყიდული კერძი აწევდა ზღვარს მთელი კატეგორიისთვის.

თვითღირებულება აღებულია კერძის ტექ-ბარათიდან (შემადგენლობა × შესყიდვის ფასები — იხ. საწყობი).

სრული თვითღირებულების არმქონე კერძები კვადრანტებში არ ხვდება. თუ ტექ-ბარათი არ არსებობს ან ინგრედიენტების ნაწილს ფასი მითითებული არ აქვს, კერძი იღებს ნიშანს „თვითღირებულების მონაცემები არ არის" და მატრიცის გარეთ რჩება. ეს განზრახ არის გაკეთებული: გამოგონილ მარჟაზე დაფუძნებული გადაწყვეტილება „კერძის მენიუდან მოხსნა" ძალიან ძვირად ჯდება.

ცხრილის გარდა ჩანართი ხატავს გაბნევის დიაგრამას: ერთ ღერძზე პოპულარობაა, მეორეზე — ერთეულის მარჟა, წყვეტილი ხაზით მონიშნულია ორივე ზღვარი. ჩანს არა მხოლოდ „რომელ კვადრანტშია კერძი", არამედ ისიც, თუ რამდენად შორსაა ის საზღვრიდან.

ოთხი კვადრანტი

რეკომენდაცია სვეტში „რა ვქნათ" ავტომატურად დგება კვადრანტის მიხედვით — ეს არ არის AI-რჩევა, არამედ მეთოდის ფიქსირებული წესი.

კატეგორიის შიგნით სტრიქონები დალაგებულია პერიოდის ჯამური მარჟით (ჯერ ის, რაც მართლა კვებავს), ხოლო კატეგორიები — შემოსავლით.

მარჟა არხების მიხედვით

კერძმა, რომელსაც დარბაზში საშუალო მარჟა აქვს, შეიძლება მინუსში წავიდეს აგრეგატორში 30%-იანი საკომისიოთი. ამიტომ მატრიცის ქვემოთ არის ბლოკი „მარჟა არხების მიხედვით":

საკომისიოს განაკვეთები მითითებულია წყვილზე „წერტილი + არხი" წერტილის ინტეგრაციებში (იხ. ფინანსები). სანამ ისინი შევსებული არ არის, საკომისიო ითვლება ნულად და net ემთხვევა მთლიანს — ანუ სურათი ოპტიმისტური იქნება.

არხის თვითღირებულება ითვლება მხოლოდ სრული ტექ-ბარათის მქონე კერძებზე, ხოლო შემოსავალი — ყველაზე; რამდენი არხის კერძი დარჩა თვითღირებულების გარეშე, ნაჩვენებია ცალკე რიცხვით გვერდით.

რა არის საჭირო, რომ მატრიცა აიგოს

1. გაყიდვები პერიოდისთვის. პერიოდი ირჩევა იმავე გადამრთველით, რაც სტატისტიკის ჩანართზე: 7 / 30 / 90 დღე, 12 თვე, მთელი ისტორია.
2. კერძების ტექ-რუკები ინგრედიენტების შესყიდვის ფასებით — მათ გარეშე კერძს არ აქვს თვითღირებულება, ესე იგი კვადრატიც არა.
3. არხების საკომისიოები — მხოლოდ ბლოკისთვის «მარჟა არხების მიხედვით»; თავად მატრიცა მათ გარეშეც მუშაობს.

თუ სრული თვითღირებულება არცერთ კერძს არ აქვს, ჩანართი პატიოსნად გეტყვით ამის შესახებ ცარიელი ცხრილის ნაცვლად.

ღილაკი ⇩ CSV გამოტანს მთელ მატრიცას — მოსახერხებელია, რომ მენიუ განიხილოთ შეფთან ცხრილში ან დაურთოთ ფასების გადასინჯვის ოქმს.

დაკავშირებული განყოფილებები

• მენიუს სტატისტიკა — გაყიდვები კერძების მიხედვით, ABC, ტრენდი და «ხშირად ერთად ყიდულობენ»
• საწყობი — ტექ-ბარათები და შესყიდვის ფასები, საიდანაც აღებულია პორციის თვითღირებულება
• ფინანსები — არხების საკომისიოები და net-მარჟა მთლიანად დაწესებულებაზე
• მოთხოვნის პროგნოზი — რამდენი გაიყიდება ხვალ ამ კერძისგან

ხშირი კითხვები

რატომ არ მოხვდა კერძი არცერთ კვადრანტში?

ან ის არჩეულ პერიოდში არ იყო გაყიდული, ან მას ულუფის სრული თვითღირებულება არ გააჩნია: ტექ-ბარათი არ არსებობს ან ინგრედიენტების ნაწილს შესყიდვის ფასი არ აქვს შევსებული. ორივე შემთხვევაში კერძი რჩება ცხრილში ნიშნით, მაგრამ კვადრანტის გარეშე.

შესაძლებელია პოპულარობის 70%-იანი ზღვრის შეცვლა?

ინტერფეისში — არა, გამოიყენება მეთოდის კანონიკური კოეფიციენტი. შესაძლებელია დაჯგუფების შეცვლა: კერძების შედარება კატეგორიის შიგნით (ნაგულისხმევად) ან მთელ მენიუზე ერთდროულად.

მატრიცა გვირჩევს კერძის მოხსნას, მაგრამ ის მენიუში „ასორტიმენტისთვის" გვჭირდება. რა ვქნა?

რეკომენდაცია ორი რიცხვის შედეგია და არა განაჩენი. კერძი, რომელიც არ კვებავს, მაგრამ სტუმარს იჭერს (საბავშვო პოზიცია, ვეგეტარიანული ალტერნატივა, „ის თვითონ" კერძი მუდმივი სტუმრებისთვის), მენიუში შეგნებულად რჩება. მატრიცა აქ სასარგებლოა იმით, რომ უჩვენებს ასეთი გადაწყვეტილების ფასს.

რატომ განსხვავდება მარჟა არხის მიხედვით მატრიცის მარჟისგან?

მატრიცაში მარჟა ითვლება მთლიანი გასაყიდი ფასიდან, ხოლო არხების ბლოკში — შემოსავლიდან პლატფორმის დაკავების შემდეგ. სხვაობა მათ შორის სწორედ არხის ფასია.